Leuvehaven in beeld (37)

Vrijdag 8 juli, 15.30 uur: Het Maritiem Museum maakt zich op voor het zomerprogramma. Met ingang van komende week is het museum weer zeven dagen per week open; alles en iedereen heeft zich ingespannen om weer een aantrekkelijk buitenprogramma samen te stellen. Het succes van vorig jaar schept verwachtingen, niet in de laatste plaats bij de museummedewerkers zelf.
Langs de steiger is de Graanelevator weer te zien, vorige week teruggekomen van de periodieke hellingbeurt. Het loungeponton is ook weer in ere hersteld. Vorig jaar werd het druk bezocht en van diverse kanten kwam de vraag of het ook dit jaar weer zou worden ingericht. De mensen van Kids Marina zijn al druk bezig met het afbakenen van "hun" stukje Leuvehaven, waar jonge zeelieden-in-spe hun eerste maritieme ervaring op open water kunnen opdoen.

Een extra attractie deze middag: de schipbrug is open.Een binnenschip manoeuvreert zich langzaam achteruit door de brug, met een soort woonark aan bakboord bevestigd. Een speelse verwijzing naar de tentoonstelling Wonen op water? Een uurtje later ligt de woonboot afgemeerd aan de nieuwe gastensteiger. Laat de bezoekers nu maar komen!

All you can(‘t) eat

U kent ze vast wel, die restaurants waar je je onder het motto All you can eat te buiten kunt gaan aan spare ribs of sushi. De ogen zijn vaak groter dan de maag – je begint vol goede moed met het aankruisen van heerlijkheden op de menukaart, om er na enkele rondes achter te komen dat je écht niet meer kunt. En dan heb je nog een gang of drie te gaan...
Dat gevoel te bezwijken onder een culinaire overdaad hadden de medewerkers van het Maritiem Museum de laatste weken ook. Voorafgaand aan de inrichting van de tentoonstelling “De wereld op je bord” stond de kamer van de projectleiders vol met de heerlijkste etenswaren. Etagères met petitfourtjes, bonbons, fruit en vruchten hadden de plaats ingenomen van ordners en dossiers, geduldig wachtend totdat ze een plaats zouden krijgen in de tentoonstelling.
Voedsel is bederfelijk en het zou te ver gaan om elke week nieuwe delicatessen op de tentoonstelling neer te zetten. Daar moest dus iets anders op worden gevonden. Voor dit soort dingen heb je speciale winkels waar je nepartikelen kunt kopen. Waar het assortiment niet in voorzag – zoals trossen bananen van 5 centimeter lengte, voor het model van de bananentransporteur – werd door onze modelrestaurator met behulp van een 3D-printer levensechte modelletjes gemaakt.

Om te zorgen dat het namaakvoedsel gedurende de looptijd van de tentoonstelling intact zou blijven, moest het een speciale behandeling ondergaan. Door ze in te smeren met een mengsel van kunsthars en lijm, verkregen ze de juiste hardheid om de verkennende vingers van nieuwsgierige bezoekers te kunnen weerstaan. “Zou dat echt zijn?” – Nou… nee dus!

“De wereld op je bord” – een familietentoonstelling om van te watertanden – is in het Maritiem Museum te zien tot september 2016.


En toen yours truly vanmorgen door de tentoonstelling liep om de foto's voor dit verhaaltje te maken, bleek dat de etagère met gebakjes en cacaoproducten niet geheel gevuld was. Zou er dan tóch een bezoeker voor de verleiding zijn bezweken...?

De wereld op je bord en een Van Gogh aan de muur

Ik had nooit gedacht dat een schilderij van een maaltje aardappelen zoveel belangstelling zou trekken – en zeker niet in het Maritiem Museum. Vanmorgen hadden we een primeur: het eerste schilderij van Vincent van Gogh dat in het Maritiem werd opgehangen. Weliswaar niet uit eigen collectie, maar als tijdelijk bruikleen van Museum Boymans van Beuningen. En er staan niet eens bootjes op! Het enige mij bekende schilderij van Van Gogh met scheepjes er op hangt in het Van Goghmuseum, maar de voorkeur ging - zeer atypisch voor een maritiem museum - uit naar een schilderij van een schotel met aardappelen.
De tentoonstelling "De wereld op je bord" werpt zijn schaduw vooruit: eind volgende week kunnen bezoekers uitgebreid kennismaken met de relatie tussen scheepvaart en het dagelijks menu. En daar horen nu eenmaal ook aardappelen bij, door de Spanjaarden geïmporteerd uit Zuid-Amerika. En als je bedenkt welke Nederlandse schilder nu eenmaal het meest met dit typisch Hollandse volksvoedsel wordt geassocieerd, is de cirkel – en de aardappel – rond.

Het halve museum was uitgelopen om het uitpakken en ophangen van dit schilderij bij te wonen. “Onder grote publieke belangstelling” – zoals dat heet – werd het schilderij door medewerkers van het Maritiem uit de kist gehaald, op tafel gelegd, uitgepakt en door de koerier van Boymans minutieus geïnspecteerd. Nadat alles in orde was bevonden kon het schilderij aan de muur worden gehangen. En daar hangt het nu. En om het contrast nog eens extra te benadrukken, hangt het schilderij pal naast een reconstructiemodel van de ‘Santa Maria’, het karveel waarmee Columbus de oceaan overstak en Amerika ontdekte. Het model is slechts enkele tientallen jaren oud en de waarde ervan staat in geen enkele verhouding tot die van de Van Gogh: Les extrêmes se touchent!


En inderdaad: eigenlijk hadden Van Goghs ”De Aardappeleters” in deze tentoonstelling moeten hangen. Maar ja: díe worden nu eenmaal nooit uitgeleend…

"De wereld op je bord" is vanaf het Paasweekend voor publiek te bezichtigen.

Sex sells!

Een beroemd Duits dichter heeft eens gezegd dat in Nederland altijd alles vijftig jaar later gebeurt. De afgelopen weken moest ik daar wel eens aan denken als ik door de kantoorvleugel liep. Stapels Playboys op het ene bureau, een fotoalbum met pikante prentbriefkaarten op het andere, rondslingerende boeken met plaatjes die zelfs de meest libertijnse collega’s deden blozen, rondborstig scheepssier in het depot en op de achtergrond de stemmen van zeelieden die over hun erotische avonturen – en vooral die van hun collega’s – vertelden. Een “alles moet kunnen”-sfeer heerste in de burelen, alsof de vrije jaren zestig nu pas bij de Leuvehaven waren gearriveerd.
De opening van Sex and the Sea was aanstaande en dat zouden we weten ook. Jongstleden vrijdag was het zo ver. Een uitverkocht huis was getuige van een indrukwekkende opening, met een bedrogen zeemansvrouw, een modeshow door tweedejaars studenten van de Willem de Kooning-academie, stoere getatoeëerde zeebonken, enkele collega’s in maritieme uitdossing en een paar body painted dames die wel heel in het bijzonder de aandacht trokken. Ongegeneerd kijken mocht, en dat liet het publiek zich geen tweemaal zeggen. Onder de klanken van dj Frau Rosenrot konden de genodigden vervolgens de tentoonstelling bekijken in aanwezigheid van regisseur Peter Greenaway en Saskia Boddeke, het echtpaar dat tekende voor het concept, de samenstelling en de inrichting van de tentoonstelling en voor de filmprojectie die het hart vormt van de expositie.
Naar de enthousiaste reacties te oordelen waren de gasten zeer onder de indruk. Een integer gemaakte tentoonstelling, die er om vraagt om nog eens rustig te worden bekeken. En dat moet u dan maar eens gauw komen doen!


Sex and the Sea by Greenaway/Boddeke is te zien tot en met 19 december 2014. Let op: alleen voor 16 jaar en ouder!
Zie ook de trailer (eveneens alleen voor 16+) op Youtube, te bereiken via de website van het museum.

Achtduizend negenhonderdacht

8908 – dat is het aantal kilometers dat Rotterdam scheidt van haar zusterstad Shanghai. Die wetenschap heb je uiteraard niet altijd paraat, maar wanneer je in Hoek van Holland ter hoogte van strandpaviljoen Millionairs de duinen overgaat kom je een grote richtingaanwijzer tegen die je met je neus op dit feit drukt. En dan slik je wel even, zeker als je beseft dat je binnen het museum aan het overleggen bent over de tentoonstelling Yin & Jan, die volgend jaar in het Maritiem te zien zal zijn en die daarna moet doorreizen naar Shanghai. De tentoonstelling heet voluit Yin & Jan. China en Nederland door scheepvaart verbonden. Een prestigieus project, maar daar zijn wij van het Maritiem niet beducht voor – door de wol geverfd als we zijn. Een tentoonstelling met een counterpart aan de andere kant van de aardbol levert niettemin de nodige haken en ogen op. Neem alleen al de organisatie van het bruikleenverkeer: de tentoonstelling telt een aantal topstukken uit diverse collecties en die moeten straks ook naar Shanghai toe. Onze collega’s van het pasgeopende China Maritime Museum zijn weliswaar volleerde professionals, maar de gebruikelijke dingen als vooraf even een kijkje nemen waar de objecten moeten komen te staan, een tussentijds bezoekje brengen om het eigen gemoed te sussen en gezellig een glaasje met elkaar drinken op de goede afloop liggen minder voor de hand dan bij een zusterinstelling in Europa. En dan hebben we het nog niet eens over de risico’s van het transport – overleeft een achtttiende-eeuws scheepsmodel een intercontinentale vlucht? –, het tijdsverschil en de taal- en cultuurbarrière.
Toch “gaat het museum de uitdaging aan” zoals dat zo mooi heet. En eerst maar eens die tentoonstelling in het Maritiem realiseren. Maar even slikken in Hoek van Holland was het wél.

Yin & Jan. China en Nederland door scheepvaart verbonden is te zien in het Maritiem Museum Rotterdam van 2 april 2011 tot en met 4 maart 2012.