All you can(‘t) eat

U kent ze vast wel, die restaurants waar je je onder het motto All you can eat te buiten kunt gaan aan spare ribs of sushi. De ogen zijn vaak groter dan de maag – je begint vol goede moed met het aankruisen van heerlijkheden op de menukaart, om er na enkele rondes achter te komen dat je écht niet meer kunt. En dan heb je nog een gang of drie te gaan...
Dat gevoel te bezwijken onder een culinaire overdaad hadden de medewerkers van het Maritiem Museum de laatste weken ook. Voorafgaand aan de inrichting van de tentoonstelling “De wereld op je bord” stond de kamer van de projectleiders vol met de heerlijkste etenswaren. Etagères met petitfourtjes, bonbons, fruit en vruchten hadden de plaats ingenomen van ordners en dossiers, geduldig wachtend totdat ze een plaats zouden krijgen in de tentoonstelling.
Voedsel is bederfelijk en het zou te ver gaan om elke week nieuwe delicatessen op de tentoonstelling neer te zetten. Daar moest dus iets anders op worden gevonden. Voor dit soort dingen heb je speciale winkels waar je nepartikelen kunt kopen. Waar het assortiment niet in voorzag – zoals trossen bananen van 5 centimeter lengte, voor het model van de bananentransporteur – werd door onze modelrestaurator met behulp van een 3D-printer levensechte modelletjes gemaakt.

Om te zorgen dat het namaakvoedsel gedurende de looptijd van de tentoonstelling intact zou blijven, moest het een speciale behandeling ondergaan. Door ze in te smeren met een mengsel van kunsthars en lijm, verkregen ze de juiste hardheid om de verkennende vingers van nieuwsgierige bezoekers te kunnen weerstaan. “Zou dat echt zijn?” – Nou… nee dus!

“De wereld op je bord” – een familietentoonstelling om van te watertanden – is in het Maritiem Museum te zien tot september 2016.


En toen yours truly vanmorgen door de tentoonstelling liep om de foto's voor dit verhaaltje te maken, bleek dat de etagère met gebakjes en cacaoproducten niet geheel gevuld was. Zou er dan tóch een bezoeker voor de verleiding zijn bezweken...?

De wereld op je bord en een Van Gogh aan de muur

Ik had nooit gedacht dat een schilderij van een maaltje aardappelen zoveel belangstelling zou trekken – en zeker niet in het Maritiem Museum. Vanmorgen hadden we een primeur: het eerste schilderij van Vincent van Gogh dat in het Maritiem werd opgehangen. Weliswaar niet uit eigen collectie, maar als tijdelijk bruikleen van Museum Boymans van Beuningen. En er staan niet eens bootjes op! Het enige mij bekende schilderij van Van Gogh met scheepjes er op hangt in het Van Goghmuseum, maar de voorkeur ging - zeer atypisch voor een maritiem museum - uit naar een schilderij van een schotel met aardappelen.
De tentoonstelling "De wereld op je bord" werpt zijn schaduw vooruit: eind volgende week kunnen bezoekers uitgebreid kennismaken met de relatie tussen scheepvaart en het dagelijks menu. En daar horen nu eenmaal ook aardappelen bij, door de Spanjaarden geïmporteerd uit Zuid-Amerika. En als je bedenkt welke Nederlandse schilder nu eenmaal het meest met dit typisch Hollandse volksvoedsel wordt geassocieerd, is de cirkel – en de aardappel – rond.

Het halve museum was uitgelopen om het uitpakken en ophangen van dit schilderij bij te wonen. “Onder grote publieke belangstelling” – zoals dat heet – werd het schilderij door medewerkers van het Maritiem uit de kist gehaald, op tafel gelegd, uitgepakt en door de koerier van Boymans minutieus geïnspecteerd. Nadat alles in orde was bevonden kon het schilderij aan de muur worden gehangen. En daar hangt het nu. En om het contrast nog eens extra te benadrukken, hangt het schilderij pal naast een reconstructiemodel van de ‘Santa Maria’, het karveel waarmee Columbus de oceaan overstak en Amerika ontdekte. Het model is slechts enkele tientallen jaren oud en de waarde ervan staat in geen enkele verhouding tot die van de Van Gogh: Les extrêmes se touchent!


En inderdaad: eigenlijk hadden Van Goghs ”De Aardappeleters” in deze tentoonstelling moeten hangen. Maar ja: díe worden nu eenmaal nooit uitgeleend…

"De wereld op je bord" is vanaf het Paasweekend voor publiek te bezichtigen.