Vrijdag 4 december, 14.35 uur: Een stevige wind blaast de lucht schoon; een lage zon schijnt over de kade. De afgelopen maanden hebben experts op het gebied van varend erfgoed de diverse objecten uit de buitencollectie onderzocht en op hun belang voor de “maritieme collectie Nederland” getaxeerd. Afwegingen zijn gemaakt en keuzes zijn geformuleerd en deze week was het uur van de waarheid aangebroken. Want er moeten keuzes worden gemaakt: er zijn domweg niet voldoende financiële middelen om de museumvloot en buitencollectie in zijn huidige omvang op een verantwoorde manier in goede staat te houden. Door afstoting van enkele schepen blijft een kleinere vloot over, waarvoor dan per saldo meer geld beschikbaar komt voor het in stand houden van de overgebleven schepen.
De vrijwilligers die zorg dragen voor het onderhoud van de buitencollectie van het museum waren deze week bijeengeroepen. Op deze bijeenkomst werden door de directie de uitkomsten van het selectieproces bekend gemaakt. En die vielen – althans voor een deel van de groep – niet mee. Uiteraard was er begrip voor de noodzaak die tot het maken van de keuzes had geleid, maar er waren ook emotionele reacties. Veel betrokkenen zijn verknocht geraakt aan het schip dat ze onderhouden. Het is dan een hard gelag om te horen dat het binnen afzienbare tijd een andere bestemming zal moeten vinden, terwijl andere, misschien minder voor de hand liggende objecten wél voor de collectie behouden zullen blijven.
Bij alle primaire reacties moet wel worden beseft dat de af te stoten objecten niet worden “verpatst”. Het Maritiem Museum Rotterdam is een professioneel museum, dat bij het afstoten van objecten de richtlijn volgt van de Leidraad Afstoting Museale Objecten – de LAMO zoals de leidraad in de wandeling wordt genoemd. Uitgangspunt van de LAMO is de verplichting om in eerste instantie een passende museale bestemming te zoeken voor een object dat wordt afgestoten. En dan maakt het in principe niet uit of het om een schilderij gaat of om een schip. Beide soorten objecten vertegenwoordigen museale en culturele waarde en die moet worden gerespecteerd – ook bij het zoeken naar een nieuwe eigenaar. Het moet nog maar eens expliciet worden gezegd: afstoten gaat niet van harte, maar door het maken van keuzes komt er meer geld vrij voor het behoud van objecten waarvan is komen vast te staan dat ze werkelijk een unieke rol in de “maritieme collectie Nederland” spelen. En dát is de grote uitdaging waarvoor het Maritiem Museum de komende jaren staat!
