De vis wordt duur betaald!

Zaterdag 27 augustus zag Rotterdam een klein voorproefje van de Wereldhavendagen. Waar anders altijd de grote cruiseschepen afmeren en de binnenvaartschepen hun weg van of naar zee banen, waren de Nieuwe Maas en de Wilhelminakade nu het domein van de Nederlandse zeevisserij. Het nationale vissersprotest tegen de aanlandingsplicht speelde zich – met veel gevoel voor de pr-factor – af tegen de achtergrond van het Rotterdamse havenfront.
En fotogeniek was het zeker! Daar lagen ze: de GO-44 ‘Quo Vadis’ uit Goedereede, de OD-1 ‘Maarten Jacob’ uit Ouddorp, de Z-201 ‘Job Senior’ uit Zeebrugge, de UK-237 ‘Willempje Hoekstra’ uit Urk, de TX-1 ‘Klasina-J’ van Texel en de SCH-18 ‘Boeier’ uit Scheveningen van de actiegroep Eendracht maakt Kracht. Ver weg van hun respectievelijke thuishavens en de visgronden van de Noordzee, maar voor een – althans in vissersogen – rechtvaardige zaak. Een indrukwekkende vloot van vijftig kotters was die morgen bij Hoek van Holland stroomopwaarts de Nieuwe Waterweg opgevaren om even na twaalven vlak voor de Erasmusbrug rechtsomkeert te maken. Een waardig statement, dat nog eens werd onderstreept door de delegatie van schepen die nog tot halverwege de middag langs de Wilhelminakade bleven liggen om hun punt te maken – onder het genot van een maaltje vers gebakken vis, dat aan alle belangstellenden werd uitgedeeld.

De algemeen directeur van het Maritiem Museum Rotterdam kreeg uit handen van de leider van EMK een ingelijst portret van diens vader overhandigd, waarmee de collectie van het museum kon worden verrijkt. Helaas moesten de wethouder en een bekende Feijenoordvoetballer met Katwijkse roots verstek laten gaan wegens andere verplichtingen. Niettemin was het een geslaagde bijeenkomst – en de vis was erg lekker, ook al werd ze dan duur betaald…

Leuvehaven in beeld (37)

Vrijdag 8 juli, 15.30 uur: Het Maritiem Museum maakt zich op voor het zomerprogramma. Met ingang van komende week is het museum weer zeven dagen per week open; alles en iedereen heeft zich ingespannen om weer een aantrekkelijk buitenprogramma samen te stellen. Het succes van vorig jaar schept verwachtingen, niet in de laatste plaats bij de museummedewerkers zelf.
Langs de steiger is de Graanelevator weer te zien, vorige week teruggekomen van de periodieke hellingbeurt. Het loungeponton is ook weer in ere hersteld. Vorig jaar werd het druk bezocht en van diverse kanten kwam de vraag of het ook dit jaar weer zou worden ingericht. De mensen van Kids Marina zijn al druk bezig met het afbakenen van "hun" stukje Leuvehaven, waar jonge zeelieden-in-spe hun eerste maritieme ervaring op open water kunnen opdoen.

Een extra attractie deze middag: de schipbrug is open.Een binnenschip manoeuvreert zich langzaam achteruit door de brug, met een soort woonark aan bakboord bevestigd. Een speelse verwijzing naar de tentoonstelling Wonen op water? Een uurtje later ligt de woonboot afgemeerd aan de nieuwe gastensteiger. Laat de bezoekers nu maar komen!

Groot – groter – grootst

Je had de ‘Titanic’ (lengte 269 meter, 2.400 passagiers) – die vonden we honderdvijf jaar geleden al heel erg groot, je had “onze” ‘Rotterdam V’ (lengte 228 meter, 1.456 passagiers) – die vonden we bijna zestig jaar geleden – en nu nog steeds – aardig groot, je had de ‘Queen Mary II’ (lengte 345 meter, 2.620 passagiers) – die vonden we dertien jaar geleden nog veel groter, je hebt de ‘Koningsdam’ (lengte 296 meter, 2.650 passagiers) die vonden we eind vorige week toch eigenlijk ook wel ontzettend groot – en gisteren hadden we de ’Harmony of the Seas’, met een lengte van 363 meter en accommodatie voor 6.780 passagiers (en 2.300 bemanningsleden!) de overtreffende trap van alles wat je je tot op heden maar op cruisegebied kunt voorstellen.
Alles wat je hartje begeert (of waarvan je niet eens wist dat je het begeerde) is aan boord: drieëntwintig zwembaden, glijbanen, klimwanden, meer restaurants dan je in een maand kunt bezoeken, een echt park – om maar te zwijgen van de bioscopen, theaters, casino’s en wat niet al om je te laten vergeten dat je op een schip bent.


“Het reusachtige schip meerde ’s ochtends in alle vroegte af aan de Willemskade in het hartje van Rotterdam. Gedurende de hele dag trok het zeekasteel heel wat bekijks” zou wijlen Philip Bloemendal (Polygoonjournaal, weet je nog wel, oudje?) hebben gezegd. En het was waar: tout Rotterdam stond aan de overkant van de Maas aan de Willemskade of op de Erasmusbrug te kijken. Zelfbenoemde maritieme experts legden met brede armgebaren en wijzende vingers aan elkaar en aan wie het maar horen wilde uit hoe veel fraaier het schip zou zijn geworden als er maar naar hén was geluisterd, enthousiaste fotografen werden op de Willemsbrug bijna platgereden door fietsers en scootmobieltjes op het fietspad, kortom: het was net zo druk en even gezellig als tijdens de Wereldhavendagen.

En te midden van al het gewoel lag daar de 'Harmony of the Seas', met een klein waterscheepje ernaast dat aandoenlijke pogingen deed om de watervoorraad van het schip bij te vullen, maar dat in feite alleen maar het enorme dimensieverschil tussen de schepen benadrukte. Het had er speciaal voor kunnen zijn afgehuurd.

Mooi is het schip niet te noemen, tenzij je van drijvende flatgebouwen houdt. Maar imposant is het wel, ook qua kostprijs. Met een totale bouwsom van één miljard Euro is het meer dan twee keer zo duur als de ‘Koningsdam’, maar bij Royal Carribean Cruises letten ze nu eenmaal niet op de kleintjes. In de top tien van grootste passagiersschepen staan zes '...of the Seas'-schepen van deze rederij – op de nummers 1,2, 3, 5, 6 en 7 – en de ‘Queen Mary’ van Cunard komt pas op nummer 8. En toen moest de 'Harmony of the Seas' nog worden gebouwd…

En de quote van de week? Gehoord in de Westerstraat, van iemand die ter hoogte van de Maasstraat een blik naar het zuiden wierp: "Wat? Staat die boot daar nog steeds?"

Leuvehaven in beeld (34)

Donderdag, 7 april, 14.28 uur: donker, winderig weer. De kade ligt er verlaten bij. Op de achtergrond ligt het m.s. ‘Rotterdam’ van de Holland America Line, net terug van de 92 dagen durende Verre Oosten Wereldcruise 2016. In drie maanden tijd hebben de ruim veertienhonderd passagiers een reis gemaakt over de Middellandse zee, Midden Oosten, India, Thailand, Indonesië en weer terug en daarbij achtendertig havens aangedaan.

En wij maar werken… Je hebt nu eenmaal apostelen en martelaren!

Afscheid van Mainport Live!

Het is zonder twijfel de langstlopende expositie in het Maritiem Museum Rotterdam en het leverde bij de totstandkoming de nodige interne discussies op. Maar nu heeft dan toch het laatste uur geslagen voor Mainport Live!, de grote presentatie rond de Rotterdamse haven die sinds 1999 zo’n prominente plaats in het museum heeft ingenomen.

Het was altijd weer een imponerend gezicht als je de zaal binnenkwam: de video wall tegen de achterwand en zijwanden met knap gemonteerde caleidoscopische fragmenten van de stad en de haven. Daarvoor, in het midden van de zaal, de vijftien meter brede maquette van het havengebied en de stad, zich uitstrekkend van de Tweede Maasvlakte links tot aan de Van Brienenoordbrug, de A16 en kantorenpark Rivium rechts. Dat alles op een oranje vloer met reusachtige afsluiters en pijpen, als om het maritieme karakter nog eens extra te benadrukken. Decor voor bijeenkomsten, borrels, dansvoorstellingen (Museumnacht!) en onuitputtelijke bron van kijkplezier. De "tijdmachines" - de computerterminals in de skybox boven de maquette en in 1999 het neusje van de (digitale) zalm – waren inmiddels zo verouderd dat ze niet meer dan een meewarige glimlach opriepen, maar de maquette zelf en de sfeer er omheen heeft na al die jaren nog niets van zijn magie verloren.

Ik liep er soms wel eens even binnen om me te laten onderdompelen in de sfeer van de beelden, de uitgekiende en steeds wisselende belichting van de maquette – een huzarenstukje van kunstenaar Herman Helle – en om details te ontdekken die me nog niet eerder waren opgevallen. Ook voor het geven van rondleidingen was het een dankbaar object. Je kon met gemak een uur uitweiden over wat er allemaal te zien was en wat er aan diepere lagen in de maquette aanwezig waren. En dat laatste was ook letterlijk het geval: de drie tijdlagen die in de maquette waren verenigd, vertelden op een weergaloze wijze de ontwikkeling van het gebied ten westen van Rotterdam. Van het zanderige estuarium van de Maas, met hier en daar een verdwaald dorpje of stadje, tot aan de situatie van nu, waarin elke vierkante meter grond is benut. En daartussen in, quasi achteloos, enkele landmarks uit de Rotterdamse geschiedenis: het Katendrechtse Veer, de vallende bommen en de vernielde haveninstallaties uit 1940-45, de eerste petrochemische industrie en – helemaal aan de westkant – de ‘Richard Young’ van de Great Eastern Railway, het eerste stoomschip dat op 9 maart 1872 de Nieuwe Waterweg opvoer en daarmee de huidige bloeiperiode van de Rotterdamse haven inluidde. Een indrukwekkend geheel; ik heb me meer dan eens kunne constateren dat bezoekers zichtbaar geïmponeerd de zaal verlieten. Als je nog geen beeld had van de grootsheid van Rotterdam en zijn haven, dan had je het nú wel.

Dit weekend is Mainport Live! voor het laatst te zien. Maandag wordt begonnen met de ontmanteling. De maquette wordt tijdelijk opgeslagen en zal daarna een nieuwe permanente plaats krijgen bij Miniworld Rotterdam. En in december opent in het Maritiem Museum de Offshore Energy Experience. Maar daarover later meer…

Krengen

Nee, geen blog over vrouwelijke collega’s. In de tijd dat – zoals het gezegde luidt – de schepen van hout en de mannen van ijzer waren, moesten zeilschepen af en toe worden “gekrengd”. Daarbij werden de stengen van de masten neergelaten en werden alle losse voorwerpen aan boord vastgezet. Vervolgens werden kettingen onder de kiel van het schip doorgehaald, waarna het schip op zijn zij werd getrokken: het schip werd gekield of gekrengd. Op die manier kwam de zijkant van de scheepsromp boven water en kon alle aangroeisel worden verwijderd. Ook konden reparaties aan de scheepshuid worden uitgevoerd.
Het grappige is dat deze methode ook kan worden toegepast bij de restauratie van scheepsmodellen. Onze modelrestaurator heeft momenteel het model van de ‘Vigilanter’ van Sociëteit “De Maas” onder handen. Een groot model, waarmee het soms lastig manoeuvreren is. Om de zijkant van de romp schoon te kunnen maken, heeft hij dezelfde methode toegepast als generaties scheepsbouwers vóór hem deden. Er is eigenlijk niets nieuws onder de zon!