Leuvehaven in beeld (11)

Donderdag 8 mei, 14.30 uur: harde wind en veel regen wijzen in de richting van een vroege herfst. In de Leuvehaven ligt de ‘Dockyard V’ onder stoom, aan de Wilhelminakade ligt de ‘Aidastella’ van Aida Cruises afgemeerd. Het cruiseschip – gebouwd bij de Meyer Werft in Papenburg – is vanmorgen om 10 uur gearriveerd; vanavond om 22 uur kiest ze weer zee.
De foto is eigenlijk een week te laat gemaakt, maar yours truly kan helaas niet op twee plaatsen tegelijk zijn. Daardoor heb ik wel wat moois gemist: vorige week donderdag was de Leuvehaven niet alleen het toneel van varend erfgoed, maar ook van rijdend erfgoed. Collega Marcel spotte zo maar vier Citroëns Traction Avant op de kade!

Uitstapje in de provincie

Enkele weken geleden was ik voor het eerst van mijn leven in Sliedrecht. Niet voor iedereen zal deze bekentenis als een schok komen, maar voor iemand die al de nodige jaren in het Maritiem Museum werkt en die al sinds eeuwen het voornemen had om een keer het Baggermuseum te bezoeken, is dat toch een enigszins ontluisterende ontboezeming.
Maar vorige maand was het dan toch zo ver. Het Nationaal Baggermuseum is een van de deelnemers aan de gezamenlijke website Maritiem Digitaal en levert altijd trouw vier maal per jaar een update van zijn collectiegegevens. Als applicatiebeheerder van Maritiem Digitaal was yours truly de afgelopen tijd tegen een paar opvallende dingen aangelopen, waarover eens met de aanleverende instelling moest worden overlegd. Voor dergelijke technische verhalen volstaan telefoon en mail niet altijd even goed, vandaar mijn expeditie.
Het Nationaal Baggermuseum – wee degene die het bijvoeglijk naamwoord vergeet! – is een van die musea die drijven op een club enthousiaste vrijwilligers. Zelf heb ik ooit bij een klein regionaal museum gewerkt en het kwam me bij dit eerste bezoek allemaal weer vertrouwd voor. De gastvrije ontvangst – je hebt al een kop koffie in handen voordat je de kans hebt gekregen je jas op te hangen – de vrijwilligers – in dit geval voor het grootste deel mannen, type krasse knar, want de baggerwereld is een mannenbolwerk - en die zonderlinge combinatie van een kantoorruimte met de sfeer van een huiskamer: vader kende het nog van vroeger.

Het gesprek met de betrokken vrijwilligers verliep vlot en bracht aan beide kanten van de tafel snel helderheid. Na het doorlopen van de aanleverprocedures van tekstuele collectiegegevens en beeldmateriaal en het maken van een vervolgafspraak om de vrijwilligers nog een paar handigheidjes aan te leren, was er nog tijd over om even snel een kijkje te nemen in het museum. Wat je daar niet wordt verteld over het baggeren en de baggerwereld is de moeite van het weten niet waard. Het voormalige woonhuis van Sliedrechts beroemdste zoon Adriaan Volker staat van onder tot boven vol met modellen van baggerschepen, werktuigen en wat er nog meer aan de reputatie van Sliedrecht als mondiale baggerhoofdstad heeft bijgedragen. "Alles zanikt bagger" zei de dichter Lucebert eens over de Hollandse benepenheid, maar dat citaat kan hier toch wel in veel positievere zin worden uitgelegd.
Een leerzaam bezoekje aan een leuk museum. En wat is een toepasselijker afsluiting dan de terugreis naar Dordrecht te maken in een treinstel dat naar Adriaan Volker is vernoemd?

'Ouwe meuk, altijd leuk'

Het is weer eens wat anders dan het verplichte bezoek aan een meubelboulevard: de traditionele doubletten- en rekwisietenverkoop op Tweede Paasdag in het Maritiem Museum. En veel leuker! Vorige keer stond de hal vol met “weeskinderen” van oude tentoonstellingen en had het evenement veel weg van de vrijmarkt op Koningsdag. Ditmaal hadden de boeken de overhand. Op alle tafels die maar konden worden georganiseerd stonden letterlijk honderden meters boeken uitgestald, drie rijen dik. Duizenden titels, die op kopers lagen te wachten. Zoals gebruikelijk waren er honderden en honderden maritieme boeken in de aanbieding die overcompleet waren in de museumbibliotheek en die voor een klantvriendelijk prijsje aan geïnteresseerden werden overgedaan.

Een extraatje werd gevormd door de boeken uit de onlangs gesloten bibliotheek van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die voor een deel aan het Maritiem Museum waren overgedragen. Maar liefst zeven kubieke meter dozen stonden sinds een maand of wat in het depot opgeslagen en het Maritiem mocht er naar eigen inzicht over beschikken. De maritieme boeken waren er uit geselecteerd om in de museumbibliotheek te worden geïntegreerd. De rest werd voor een euro per stuk verkocht. Daar zaten titels bij die je niet direct bij de Bruna of v/h Polare tegenkomt. Wat te denken van: Imperialismus vom grünen Tisch: deutsche Kolonialpolitik zwischen wirtschaftlicher Ausbeutung und "zivilisatorischen" Bemühungen van Hartmut Pogge von Strandmann (Berlijn 2009), of: Race, colour & class in Southern Africa: a study of the coloured question in the context of an analysis of the colonial and white settler racial ideology, and African nationalism in twentieth century Zimbabwe, Zambia and Malawi van Ibbo Mandaza (Harare 1997)?
Niet ieders hart ging sneller kloppen bij het doornemen van dit deel van het assortiment, maar tussen het intimiderende aanbod van wetenschappelijke studies was er voor volhardende speurders toch nog heel wat interessants te vinden. Soms voorzien van een gedrukte waarschuwing voorin, die terwille van de gezondheid van de koper beter niet in de wind kan worden geslagen...

Er werd goed verkocht, soms na stilzwijgende strijd tussen geïnteresseerden voor dat ene boek dat ze beiden wilden hebben. Wie aarzelde of met zijn ogen knipperde, bleef met lege handen achter. Sommige klanten lieten zich door niets en niemand weerhouden en wrongen zich zelfs achter de verkooptafels om maar eerste keus te kunnen hebben. Die moesten vriendelijk doch beslist worden weggestuurd. Aan het eind van de dag waren de aanwezige medewerkers bekaf, maar het was de moeite waard geweest. We gaan maar weer opsparen voor de volgende doublettenverkoop.

En ook de trouwjurk van de tentoonstelling Yin & Jan verwisselde van eigenaar: onder toeziend oog van de camera van TV Rijnmond ging een trotse oma er mee aan de haal: voor haar kleindochter, die zo van verkleden houdt!

Dreamnight op het water

Alweer voor de derde maal opende het Maritiem Museum afgelopen zaterdag zijn deuren voor Dreamnight at the Museum, de speciale avondopenstelling voor chronisch zieke en gehandicapte kinderen. De formule heeft zich inmiddels klaarblijkelijk bewezen, want met tweehonderd aanmeldingen was het nog veel drukker dan vorig jaar. De tentoonstelling Wonen op water was een dankbare aanleiding voor diverse spelletjes, zoals de zeebenentest, waarbij kinderen konden kijken of ze over zeebenen beschikten, het ophangen van de was op een waslijn zonder wasknijpers – die vallen namelijk toch altijd overboord – en het bouwen van woonbootjes.

De traditionele fotoshoot was ook weer op touw gezet, evenals de altijd populaire dekspelletjes in de Zeekastelen-tentoonstelling. De langste rijen stonden bij de ballonnenman. Het is fascinerend om te zien hoe met enkele armbewegingen een paar langwerpige ballonnen worden omgetoverd in een hond, een kroon of een octopus. Professor Plons was ook van de partij en liet zich minzaam knikkend rondleiden door een van de collega’s van Marketing & Communicatie. Dat is ook wel nodig – iemand die het weten kon, vertelde me dat je in het Plonspak vrijwel geen hand voor ogen ziet en maar op goed geluk een beetje in het rond moet wuiven.

Alle gefotografeerde kinderen kregen afgelopen week de gemaakte foto thuisgestuurd. Aan de reacties te oordelen hadden ze net zo’n leuke avond gehad als de medewerkers en vrijwilligers van het museum. Gasten ontvangen is ons dagelijks werk, maar speciale gasten zoals die van afgelopen zaterdag maken het werken in het Maritiem Museum voor ons toch ook wel heel bijzonder!

Leuvehaven in beeld (10)

Donderdag 3 april, 14.40 uur: Drukkend warm, een lichte waas van vuil hangt boven de stad. Vanmorgen vond in de Zadkinezaal de eerste gezamenlijke personeelsbijeenkomst plaats van de medewerkers van het Maritiem Museum en (nu nog) het Havenmuseum. Eens in de zes weken wordt het personeel van het Maritiem bijgepraat over de ontwikkelingen rond het museum. Dat zijn nuttige bijeenkomsten, waar niet alleen het activiteitenprogramma voor de komende periode wordt toegelicht en even wordt stilgestaan bij de vertrekkende en komende collega’s, maar waar ook de politieke ontwikkelingen rond de Rotterdamse musea worden besproken. Het is duidelijk dat dit programmaonderdeel de afgelopen jaren met meer dan gewone belangstelling is gevolgd. En ditmaal was dus niet alleen het eigen personeel aanwezig, maar ook de toekomstige collega’s.
De nieuwe voorzitter van de gezamenlijke Raad van Toezicht, Roland Pechtold – inderdaad de broer van – hield een introductietoespraak, waarin hij blijk gaf van grote belangstelling voor en betrokkenheid bij het werk van de twee musea die binnenkort in elkaar opgaan. Ook werd een tipje van de sluier opgelicht van de nieuwe huisstijl, die in samenhang met de fusie zal worden geïntroduceerd. Ook al blijft onze naam gehandhaafd en zal de naam Havenmuseum verdwijnen, het samengaan van beide musea – gemakshalve in de wandeling “het Nieuwe Maritiem” genoemd – betekent ook een herbezinning op doel en missie van het fusiemuseum. De nieuwe huisstijl van het museum moet die verandering weerspiegelen.

Het logo met de M in een kring van water wordt na vijftien jaar vervangen door wat nieuws. Wat dat zal zijn, wordt in de loop van het najaar voor iedereen duidelijk. In ieder geval is de verandering groter – en goedkoper! – dan de veelbesproken wijziging van de huisstijl van de gemeente Amsterdam – zo mooi geparodieerd op Twitter.

... en zó komt het er in ieder geval niet uit te zien!

Sporen van Liefde / Ontsporingen in de Liefde?

We hebben het weer overleefd: de Museumnacht. Met ruim 7400 bezoekers was het lekker druk en zoals gebruikelijk was het ontzettend gezellig. Het thema van de nacht was “Sporen” en reken maar dat deze nacht zijn sporen heeft nagelaten – in ieder geval bij de medewerkers van het Maritiem Museum die bij de organisatie betrokken waren. Dankzij de tentoonstelling Sex and the Sea hing er een erotisch tintje over de avond en wie daar gevoelig voor was, kon zijn of haar verbeelding de vrije loop laten.

Het begon al in de grote hal, waar de ravissante dj Frau Rosenrot heerlijke nostalgische muziek draaide en waar je tattoos kon laten zetten. Dames met lang haar konden zich een vintage kapsel laten aanmeten door The Vitage Vixen, twee voluptueuze schonen die zo uit een strip van Robert Crumb leken te zijn weggelopen. Op de lange muur konden bezoekers die het aandurfden onder de titel De Biecht hun diepste verlangens of grootste amoureuze ontsporingen aan het papier toevertrouwen. We dachten inmiddels toch wel wat gewend te zijn, maar het enthousiasme en de openheid waarmee dat gebeurde, deed ons blozen.

In de tentoonstelling Sex and the Sea op de tweede verdieping was het een en al lust en verlangen die de boventoon voerden, maar het leukst was het toch op de eerste verdieping, waar Doctor Love met haar team – een soort Artsen zonder Morele Grenzen – liefdesadviezen gaf aan wie er maar behoefte aan had. Met hun workshops ”empathiserend knikken” trokken zij veel aandacht en een luid applaus klaterde op wanneer er weer een bezoeker tijdens een openbaar toegankelijk consult van zijn of haar liefdesverdriet of andere amoureuze problemen was verlost.

Codarts danste een liefdesdans in Mainport Live, de Blusbus was ook weer paraat – wel zo handig, met de vuurshow om de hoek op het buitenplein – en de geografische spreiding van liefdesavonturen werd in de loop van de avond duidelijk in de Zadkinezaal, waar bezoekers hun ontboezemingen in een fles konden stoppen en die op een grote wereldkaart konden plaatsen.
Zo leer je je bezoekers (en je collega’s…) eens van een andere kant kennen. De Biecht-briefjes hebben we bij het opruimen maar weggehaald, om de zondagse jeugdige bezoekertjes van Professor Plons en hun ouders niet te choqueren.
En de uitspraak van de avond? Die kwam van een bezoeker die al diverse Museumnachten heeft meegemaakt: “Er wordt overal een hoop georganiseerd, maar bij jullie is het altijd een feestje.”
Kijk, en dat vinden wij van het Maritiem nu ook.

Leuvehaven in beeld (9)

Donderdag 6 maart, 14.40 uur: voor wie nog niet genoeg heeft van alle jubelzangen op radio en tv: het voorjaar zit in de lucht. Het Maritiem Museum maakt zich op voor de Museumnacht. Vorig jaar hebben we de Publieksprijs gewonnen, dus we moeten nu onze eer hoog houden. De programmering van het Havenmuseum en Maritiem Museum voor de Museumnacht is op elkaar afgestemd en dus gelijk een aardige aftrap voor de komende samenwerking.
Op dit punt is verder momenteel niet zo veel op te merken – hoewel: ontwikkelingen zijn soms ook alleen aan kleine dingen af te lezen. Zoals ook op bovenstaande foto. In de schaduw van de vuurtoren is het silhouet van een collega te zien: het is Hanneke, die met een karretje met educatief materiaal richting Havenmuseum loopt. Educatie is een van de eerste terreinen waarop de samenwerking tussen de beide musea gestalte zal krijgen. En zo te zien wordt daar al hard aan gewerkt!